Kształty i elementy budowlane

W pomieszczeniu stoją obok siebie dwie różne rzeczy: obiekt, który się mierzy, i element budowlany, który się liczy. Ściana ma wymiar, gniazdko ma liczbę sztuk.

Zakładanie obiektu

Kafelek „Ręcznie” w widoku pomieszczenia prowadzi na ekran „Nowy element”. Wpisuje się tam:

• nazwę (np. „Ściana południowa”) — obowiązkowo; aplikacja podpowiada nazwy użyte już wcześniej,
• opcjonalnie pozycję, dowolną albo z podpowiedzi; przypisanie do wczytanej pozycji przedmiaru robót odbywa się osobno (rozdział „Przedmiar robót”),
• oraz kształt. Wybrany kształt pokazuje podgląd z liczbą swoich krawędzi.

„Utwórz i zmierz” prowadzi wprost na ekran pomiaru i uruchamia przebieg automatyczny (rozdział „Pomiary”); bez połączonego dalmierza po „Anuluj” mierzy się dalej ręcznie. Zakładanie obiektów wszystkich kształtów i elementów budowlanych oraz pomiar ręczny działają w każdym planie.

Gdy projekt ma przedmiar robót, obok stoi kafelek „Pozycja z przedmiaru”. Zakłada on obiekt z pozycji i od razu wypełnia nazwę, pozycję i kształt; ilość powstaje jak zawsze przy pomiarze. To szybsza droga, gdy przedmiar już jest — opisuje ją rozdział „Przedmiar robót”.

Lista obiektów

Widok pomieszczenia „Elementy” pokazuje u góry kafelki „Ręcznie” i „Kamerą”, a po skanie pomieszczenia także „Widok 3D”. Pod nimi widnieje „Suma pomieszczenia” z Powierzchnią, Metrami bieżącymi i Objętością, bez reguły pomijania potrąceń. W „Metrach bieżących” sumują się obiekty metrów bieżących, długości ścian z grup ścian i obwody wszystkich pozostałych powierzchni.

Każdy wiersz pokazuje szkic, nazwę, kształt z postępem pomiaru (np. „Prostokąt · 1/2 krawędzi”) i pozycję, a w projekcie z przedmiarem robót także „przypisano do LV” albo „bez przypisania LV”. Po prawej stoi ilość w metrach kwadratowych, metrach bieżących albo metrach sześciennych — albo „otwarty”, dopóki czegoś brakuje. Obiekt na zatwierdzonym arkuszu pomiarowym ma oznaczenie „✓ gotowy” (rozdział „Rozliczanie”). Obiekt na złożonym lub zatwierdzonym arkuszu ma dodatkowo kłódkę z numerem arkusza; można go wtedy tylko przeglądać, a jego czynności ograniczają się do „Wyświetl”, „Historia” i „Kopiuj na arkusz dodatkowy” (rozdział „Rozliczanie”, część „Zablokowane obiekty i arkusz dodatkowy”). Pod obiektami następują elementy budowlane pomieszczenia.

Kolejność: obiekty przypisane do pozycji przedmiaru robót stoją według jej numeru porządkowego. Kto zmierzy poz. 1, potem poz. 2 i znów poz. 1, widzi 1, 1, 2; poz. 2 stoi przed poz. 10. Obiekty bez przypisania LV następują potem w kolejności, w jakiej je założono — także te, które mają tylko ręcznie wpisaną pozycję. Elementy budowlane stoją tak samo, a eksporty zachowują tę samą kolejność w każdym pomieszczeniu (rozdział „Eksportowanie”).

„⋯” na końcu wiersza albo dłuższe przytrzymanie otwiera czynności: Zmień nazwę, Zmień pozycję (puste pole jest dozwolone), Przypisz pozycję przedmiaru robót, Dokumentacja zdjęciowa …, Klonuj, Klonuj do … (rozdział „Projekty i struktura”) oraz Usuń z pytaniem kontrolnym. „Klonuj” zakłada kopię w tym samym pomieszczeniu i pyta o nazwę (wstępnie z dopiskiem „(kopia)”) oraz opcjonalnie o nową pozycję; wymiary, wycięcia i ściany są kopiowane, przypisanie do LV nie.

Kształty powierzchniowe

Przy Kształcie L i Ścianie z otworem wycięta część musi być węższa i niższa niż cały prostokąt. Liczbę krawędzi metrów bieżących i wielokąta zmieniają „+ Dodaj krawędź” i „− Usuń ostatnią krawędź”.

Pierwsza krawędź i kierunek

Przy Prostokącie i Wielokącie (dowolnym) karta „Pierwsza krawędź i kierunek” ustala, gdzie zaczyna się krawędź 1 i dokąd biegnie: „Podłoga / X →”, „Sufit / X ←”, „lewa ściana / Y ↑” albo „prawa ściana / Y ↓”. Zielona strzałka na szkicu pokazuje wybór; można go zmienić w każdej chwili.

Kąty w wielokącie

Nowy wielokąt zaczyna się jako prostokąt z czterema narożnikami 90°. Pod każdą krawędzią „Skręt po tej krawędzi” otwiera okno „Kąt skrętu”:

• Bezpośrednio — wpisać kąt zewnętrzny w stopniach albo dotknąć jednej z propozycji 30°, 45°, 60°, 90°, 120° lub 135°; 90° daje narożnik prosty.
• Triangulacja — wpisać w ustawionej jednostce długości przekątną od początku poprzedniej krawędzi do końca następnej i dotknąć „📐 Oblicz”; obie krawędzie muszą być już zmierzone.

Do tego wybrać kierunek skrętu „↰ Lewo” albo „↱ Prawo” i potwierdzić przyciskiem „Zastosuj”. Czy kształt się zamyka i co robi „✓ Zamknij kształt”, opisuje rozdział „Pomiary” w części „Kontrole podczas pomiaru”.

Rysowanie wielokąta

Po nazwie i „Wielokąt (dowolny)” przycisk „Narysuj kształt” otwiera powierzchnię do rysowania. Każda kreska zaczyna się na końcu poprzedniej. Przełączniki „✎ Rysowanie” i „✥ Przesuwanie” zapobiegają temu, by przesunięcie palcem postawiło przypadkiem krawędź; dwa palce powiększają, a „Resetuj widok” przywraca widok wyjściowy. Jeśli ostatnia kreska wróci do punktu początkowego, aplikacja zamyka kształt. „Cofnij” usuwa ostatnią kreskę, „Wyczyść” wszystko; „Przejmij kształt” działa od trzech do 24 krawędzi.

Rysunek nie jest wymiarem. Aplikacja nadaje najdłuższej krawędzi wstępnie 4 m, a pozostałym długości w tej samej proporcji; zamknięty kształt liczy się z nimi już w sumie pomieszczenia i w zestawieniach. Dlatego każdą krawędź zmierzyć pojedynczo przez DISTO albo Ręcznie — przebieg automatyczny nie jest do tego dostępny.

Jeśli krawędzie wielokąta się przecinają — np. przy narysowanej ósemce —, liczy się on dalej z powierzchnią, którą aplikacja oblicza z narożników, a ta nie jest wtedy narysowaną. Aplikacja ostrzega przed tym przy opuszczaniu ekranu pomiaru („Taki kształt nie może istnieć”) oraz, jeśli obiekt jest przypisany do pozycji przedmiaru, jeszcze raz przed wystawieniem dokumentu i przed przekazaniem obmiaru, za każdym razem z nazwą obiektu (rozdziały „Pomiary” i „Rozliczanie”).

Kształty bryłowe

Aplikacja podaje objętość i pole powierzchni oddzielnie; przy hałdzie pod „Pole powierzchni” stoi pole podstawy. Ręczne wpisanie go daje obecnie poprawny wynik tylko wtedy, gdy jako jednostka długości ustawione są metry (rozdział „Ustawienia”).

Wycięcia

Wycięcie to otwór odejmowany od powierzchni — okno, drzwi albo wnęka — o szerokości × wysokości i z nazwą. Występuje przy trzech kształtach:

• Prostokąt: sekcja „Wnęki (okna/drzwi)” z „+ Wnęka”; także skan pomieszczenia i obrys pomieszczenia wpisują tu rozpoznane drzwi, okna i otwory. Każde wycięcie ma nazwę i rodzaj (patrz niżej); szerokość i wysokość wpisuje się w ustawionej jednostce długości (np. „Szer. (mm)”, „Wys. (mm)”), bez dalmierza. Pod spodem widnieje Łączne odliczenie: suma powierzchni, każda z osobna zaokrąglona do miejsc po przecinku projektu, bez reguły pomijania potrąceń. × pyta przed usunięciem wycięcia („Usunąć wnękę?”); jego wymiary trafiają potem do historii pomiarów, a „Cofnij” na ekranie pomiaru je przywraca.
• Ściana z otworem: jedyny otwór tkwi w krawędziach „Szerokość otworu (c)” i „Wysokość otworu (d)”, które mierzy się jak każdą inną krawędź.
• Grupa ścian: dowolnie wiele przy każdej ścianie (patrz niżej).

Nazywanie wycięć w prostokącie

Każde wycięcie w prostokącie zajmuje dwa wiersze: u góry jego nazwa, przycisk „Rodzaj” i ×, pod spodem szerokość × wysokość.

• Nowe wycięcie nazywa się „Otwór 1”, „Otwór 2” itd., z najmniejszą liczbą, która w obiekcie jest jeszcze wolna.
• „Rodzaj” otwiera „Rodzaj wnęki” z Okno, Drzwi, Nisza i Inny otwór. Wybór ustawia nazwę na rodzaj z następną wolną liczbą, np. „Okno 1” albo „Drzwi 2”; „Inny otwór” daje „Otwór …”.
• Nazwę można dowolnie zmienić. Zapisuje się ona przy opuszczeniu pola lub klawiszem Enter; opróżnione pole pokazuje z powrotem dotychczasową nazwę.

Jeśli wycięcia są zmierzone dopiero w połowie, „Coś jest jeszcze otwarte” wymienia je przy wychodzeniu pojedynczo z nazwy; jeśli dwa noszą tę samą nazwę, za nią w nawiasie stoi ich pozycja, np. „Otwór (3)” (rozdział „Pomiary”).

O tym, czy wycięcie zostanie rzeczywiście potrącone, decyduje reguła pomijania potrąceń w projekcie. Tam, gdzie reguła zmienia ilość, lista obiektów pokazuje pod zmierzoną ilością drugą, większą: „do rozliczenia …” z nazwą reguły. Brakującego narożnika Kształtu L reguła nie dotyczy nigdy — to zarys powierzchni, a nie otwór (rozdział „Rozliczanie”).

Grupa ścian

Kształt na przypadek typowy „jedno pomieszczenie, cztery ściany, jedna wysokość” — tabela zamiast szkicu:

1. Wspólna wysokość ścian — zmierzona raz, obowiązuje dla wszystkich ścian w grupie.
2. Ściany — przez „+ Ściana”, najpierw „Ściana 1”, „Ściana 2” itd.; przy każdej ścianie mierzy się „Długość (mb)”.
3. Wycięcia — dowolnie wiele przy każdej ścianie przez „+ Otwór”, każde z szerokością i wysokością.

Dotknięcie nazwy zmienia nazwę ściany albo wycięcia, kosz usuwa ścianę. Jeśli usuwana ściana albo wycięcie ma zmierzone wartości, pytanie kontrolne podaje ich liczbę; trafiają one potem do historii pomiarów, a „Cofnij” w nagłówku przywraca ścianę wraz z wycięciami w jednym kroku. Każda wartość ma tylko DISTO i Ręcznie; jak przebieg automatyczny mierzy wysokość i ściany, opisuje rozdział „Pomiary”.

Gdy wysokość i długość ściany są zmierzone, pod nią widnieją „Brutto”, „Otwory” i „Netto” w metrach kwadratowych. Na dole blok „Sumy” zbiera Σ mb, Σ Powierzchnia brutto, Σ Otwory i Σ Powierzchnia netto. Liczy się jak na dokumencie: każda ściana i każde wycięcie z osobna zaokrąglone do miejsc po przecinku projektu, potem zsumowane — ale zawsze z pełnym potrąceniem. Jeśli w projekcie obowiązuje reguła pomijania potrąceń, ilość do rozliczenia na liście obiektów i w rozliczeniu od tego odbiega.

Grupa ścian liczy się, zanim wszystko zostanie zmierzone: gdy jest wysokość i co najmniej jedna długość ściany, wchodzi ze zmierzonymi ścianami do wszystkich zestawień. Blok sum podaje otwarte ściany; „Uporządkuj automatycznie” usuwa tam puste ściany i wycięcia.

Elementy budowlane

Element budowlany się liczy, a nie mierzy: drzwi, okna, gniazdka, włączniki, grzejniki. Wisi przy każdym poziomie struktury i zakłada się go przez „+ Element” — w projekcie z przedmiarem robót obok także przez „Pozycja z przedmiaru”, również na każdym poziomie. Tak założony element budowlany zaczyna od ilości 0.

Lista pokazuje nazwę, kierunek otwierania, wymiary i notatkę, a po prawej ilość („× 3”). Dotknięcie otwiera „Edytuj element” z „Usuń” na dole; „⋯” albo dłuższe przytrzymanie oferuje Edytuj, w projekcie z przedmiarem robót Przypisz pozycję przedmiaru robót i — jeśli pozycja jest przypisana — Usuń przypisanie, dalej Dokumentacja zdjęciowa …, Klonuj do … i Usuń z pytaniem kontrolnym (rozdział „Przedmiar robót”).

Przebieg zmian elementu budowlanego

Podczas edycji nad „Usuń” stoją dwa dalsze przyciski. „Historia” pokazuje każdą wcześniejszą ilość i każdy wcześniejszy wymiar z datą i poprzednią wartością, wymiary w milimetrach. „Cofnij” wycofuje ostatnią zmianę ilości i wymiarów, także jeśli pochodziła z innego urządzenia; pola pokazują potem przywrócony stan, który jest już zapisany. Nazwy, rodzaju, kierunku otwierania i notatki ten przycisk nie cofa — robi to pasek cofania (rozdział „Pomiary”).

Elementy budowlane liczą się zawsze w milimetrach („Wymiary w mm (opcjonalnie, na sztukę)”), niezależnie od ustawionej jednostki długości: drzwi to „860”, a pomylona jednostka (1010 wobec 1,010) wyszłaby na jaw dopiero przy zamówieniu.

Szablony

Drzwi wewnętrzne · Drzwi do mieszkania · Drzwi wejściowe · Drzwi balkonowe · Okno · Parapet · Grzejnik · Klapa rewizyjna · Gniazdko · Włącznik · Wypust oświetleniowy — każdy szablon wypełnia z góry nazwę, niektóre proponują wymiary do dotknięcia:

• Wszystkie czworo drzwi: „Szerokości znormalizowane” 610, 735, 860, 985 i 1110 mm oraz „Wysokości znormalizowane” 1985 i 2110 mm według DIN 18101, dowolnie łączone. Kto dotknie tylko jednego wymiaru, dostaje drugi uzupełniony z 860 × 1985 mm. Podawany jest wymiar skrzydła drzwiowego, pod którym się zamawia; wymiar otworu w stanie surowym jest o 15 mm większy.
• Okno i klapa rewizyjna: stałe pary pod „Typowe wymiary (szer. × wys.)” — 1230 × 1480, 1000 × 1200, 800 × 1000 i 600 × 800 mm przy oknie, 200 × 200, 300 × 300, 400 × 400 i 600 × 600 mm przy klapie.
• Grubość ściany / głębokość: przy drzwiach wewnętrznych, drzwiach do mieszkania i drzwiach wejściowych 100, 125, 145, 175, 200 i 240 mm, przy oknie i drzwiach balkonowych 70, 76, 82 i 90 mm.
• Parapet, grzejnik, gniazdko, włącznik i wypust oświetleniowy: tylko nazwa.

Każdy proponowany wymiar można nadpisać.

Kierunek otwierania

Kierunek otwierania mówi, w którą stronę element się otwiera, i ma znaczenie przy zamówieniu: drzwi DIN lewe nie pasują do ościeżnicy DIN prawej. Do wyboru są przy drzwiach wewnętrznych, drzwiach do mieszkania i drzwiach wejściowych DIN lewe, DIN prawe i Dwuskrzydłowe, przy oknie i drzwiach balkonowych dodatkowo Stałe, przy klapie rewizyjnej tylko DIN lewe i DIN prawe. Przy pozostałych rodzajach i bez rodzaju wyboru nie ma; puste pole znaczy „nie zapisano”, nigdy „nie ma”. „Usuń kierunek” cofa wybór. Listy i tabele pokazują skróty DIN L, DIN P, 2-skrz. i stałe.

Nad wyborem stoi reguła: „Patrząc od strony, w którą element się otwiera: zawiasy po lewej = DIN lewe.” Przy drzwiach jest to strona z widocznymi zawiasami, przy oknie otwieranym do wewnątrz — strona pomieszczenia.

Czego tu świadomie nie ma

• Katalogu elementów budowlanych z cenami. Szablony wypełniają z góry tylko nazwę i propozycje wymiarów; ceny są przypisane do pozycji przedmiaru robót (rozdział „Rozliczanie”).
• Łańcuchów wymiarowych. Szkic zapisuje przy każdej zmierzonej krawędzi jej wymiar i trafia do raportu PDF i do eksportu szkiców (rozdział „Eksportowanie”), ale pozostaje szkicem, a nie zwymiarowanym rysunkiem wykonawczym.